«آدما تو دنیای من صورت ندارن.»
این در میانه‌ی جلسه‌ای تحلیلی با لحنی بی‌احساس و خنثی بیان شد. و صرفاً گزارشی بود از وضعیتی بنیادین در تجربه‌ی مراجع از دیگران.

در لحظه‌ی شنیدن این جمله، چیزی در میدان بین‌ذهنی فعال شد. احساسی از انجماد، قطع ارتباط، گم‌گشتگی. به‌عنوان درمانگر، در آن لحظه از خود پرسیدم: آیا من هم یکی از آن بی‌چهره‌ها هستم؟

این مواجهه، ما را با یکی از پدیده‌های کمتر مفهوم‌پردازی‌شده در روان‌درمانی روبه‌رو می‌کند: تجربه‌ی دیگران به‌مثابه‌ی ابژه‌هایی بی‌چهره، فاقد حضور انسانی و محروم از کیفیت رابطه‌مندی. در این مقاله تلاش می‌کنم این تجربه را از منظر تحلیلی بررسی کنم:
ریشه‌های آن چیست؟ دفاعی است یا ساختاری؟ و چه راه‌هایی برای بازسازی چهره‌ی دیگران در روان مراجع وجود دارد؟

در مسیر درمان، گاهی لحظاتی پیش می‌آید که از بیرون، به‌طرز غافلگیرکننده‌ای ساده به نظر می‌رسند. بیمار درخواستی مطرح می‌کند—شاید یک وقت ملاقات اضافی، تغییری کوچک در برنامه، یا فقط لحظه‌ای توجه بیشتر. درمانگر پاسخ می‌دهد، گاهی با «بله»، گاهی با انعطاف. اما چیزی که بلافاصله بعد از این تبادل در فضای رابطه‌ای شکل می‌گیرد، اغلب بسیار پیچیده‌تر از آن است که در ظاهر دیده می‌شود.